Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy

Jestem lekarzem dyżurnym w szpitalu psychiatrycznym, który nie ma należytego zabezpieczenia przed możliwością samowolnego oddalenia się pacjentów – jak wygląda moja odpowiedzialność prawna?


PYTANIE.

Jak wygląda odpowiedzialność prawna lekarza dyżurnego w szpitalu psychiatrycznym w następujących uwarunkowaniach:

W szpitalu nie ma należytego zabezpieczenia przed możliwością samowolnego oddalenia się pacjentów oraz nie ma żadnego personelu pomocniczego do sprawowania nadzoru na chorymi, czy też do zapobiegania ewentualnym oddaleniom.
Poza tym w szpitalu psychiatrycznym rutynową czynnością może być stosowanie przymusu bezpośredniego (unieruchomienie pacjenta, podanie leków z użyciem przytrzymania itp.), są to czynności konieczne i niezbędne w przebiegu leczenia chorych psychicznie.
W szpitalu, w którym pracuję, na dyżurze po godz. 15 do rana są tylko pielęgniarki (kobiety), średnio jedna na 15 pacjentów ( na rożnych oddziałach, oddalonych od siebie i oddzielonych zamykanymi drzwiami; poza tym dwie pielęgniarki z jednego oddziału nie mogą opuścić swoich pacjentów by pomagać innym dwóm pielęgniarkom w drugim końcu szpitala). Ten szpital ma też całodobowy ostry dyżur ( tam pracuje 1 pielęgniarka) dla miasta przez cały rok, a lekarzy jest dwóch ( na około 110 chorych i ostry dyżur).
Moje pytanie dotyczy prawnej odpowiedzialności za to wszystko, co się może wydarzyć w szpitalu w godzinach mojego dyżuru, to jest za zdrowie i życie pacjentów oraz odwiedzających, jak również personelu średniego i niższego.
Kto ponosi odpowiedzialność prawną w przypadku oddalenia się pacjenta z niezabezpieczonego oddziału ?
Kto ponosi odpowiedzialność, jeśli pobudzony pacjent pobije ( zabije?) innego chorego lub osobę odwiedzającą lub kogoś z personelu?
Czy obejmując dyżur w takich warunkach odpowiedzialność ponosi lekarz dyżurny, czy też pracodawca, który prowadzi szpital psychiatryczny i nie zapewnia odpowiedniego personelu i odpowiednich zabezpieczeń?
Dodam, że wielokrotnie (ustnie i pisemnie) lekarze zwracali się do dyrekcji szpitala z prośbą o poprawę zabezpieczenia pracy w tym szpitalu. Niestety ustne obietnice „zajęcia się tym” – od lat nie są realizowane.

Lekarz

ODPOWIEDŹ.


W opisanej sytuacji odpowiedzialność lekarza (karna, cywilna, pracownicza, zawodowa) zależy od oceny konkretnego przypadku. Najogólniej ujmując lekarz, zatrudniony na podstawie umowy o pracę, ponosi odpowiedzialność za własne działania i zaniechania, oceniane w aspekcie stworzenia mu przez zakład opieki zdrowotnej odpowiednich warunków do wykonywania pracy. Jeżeli zatem - mimo ,jak podano w pytaniu, wielokrotnego dopominania się o poprawę zabezpieczenia pracy - organizacja pracy przez ZOZ nie stwarza możliwości zagwarantowania należytej opieki nad pacjentami szpitala psychiatrycznego, to odpowiedzialność lekarza za zdarzenia opisane hipotetycznie w liście będzie wyłączona, bądź co najmniej znacznie ograniczona. Przesłanki odpowiedzialności są oczywiście zróżnicowane w zależności o jaki rodzaj odpowiedzialności z wymienionych na wstępie chodzi.

Zawsze jednak decydująca będzie ocena, czy lekarz zachował się w konkretnej sytuacji właściwie i czy w stworzonej przez ZOZ organizacji pracy mógł i powinien zachować się tak, by zapobiec opisanym zdarzeniom. Innymi słowy lekarz może uwolnić się od odpowiedzialności wskazując na niemożność wykonania obowiązku wskutek niewłaściwej organizacji pracy, zwłaszcza gdy uprzednio zwracał na to uwagę.

Z szacunkiem
Jacek Marczak
Radca prawny

1. Jakie mogą być konsekwencje dla pracownika – lekarza, porzucającego pracę (to znaczy rezygnującego z pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia);
1a. Czy traci on bezwzględnie takie uprawnienia jak „wysługa lat”, długość urlopu wypoczynkowego, albo inne – jakie ? .

Krzysztof Bukiel – przewodniczący ZK OZZL
Bydgoszcz dnia 15 września 2006 r.

ODPOWIEDŹ

W odpowiedzi na pytania dotyczące odpowiedzialności pracownika - lekarza (porzucającego pracę) rezygnującego z pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia uprzejmie wyjaśniam, że w takim przypadku może wchodzić w grę:

1. Odpowiedzialność za ewentualnie wyrządzoną pracodawcy szkodę, o ile oczywiście ona wystąpi i pracodawca wykaże jej związek przyczynowy z natychmiastową rezygnacją lekarza z pracy oraz wykaże wysokość szkody.

2. W drastycznych przypadkach - odpowiedzialność karna za narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, bądź za nieudzielenie pomocy człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym powyższymi konsekwencjami.

3. Ewentualna utrata uprawnień lub ciągłości do nabycia tych uprawnień związanych ze stosunkiem u następnego pracodawcy, jak : nagroda jubileuszowa, odprawa emerytalna (rentowa), dodatek za wysługę lat, w związku z tym, że ustalenie okresów uprawniających do tych świadczeń są regulowane przepisami o wynagradzaniu obowiązującymi u danego pracodawcy (układami zbiorowymi pracy, regulaminami wynagradzania). Zatem mogą być wyłączone okresy zatrudnienia zakończone "porzuceniem pracy".

Natomiast do nabycia i wymiaru urlopu wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia bez względu na sposób ustania stosunku pracy.

Z wyrazami szacunku

Jacek Marczak
Radca prawny

Transpozycja - zgodnie z definicją słownika wyrazów obcych, termin ten oznacza "przestawienie" z łac. transponere - przestawiać. W kontekście prawa wspólnotowego pojęcie to odnosi się do przeniesienia prawa wspólnotowego na terytorium danego kraju. Transpozycja dyrektywy - występuje najczęściej w formie rozporządzenia.

Implementacja - pojęcie to odnosi do wprowadzenia w życie przepisów wspólnotowych na terytorium danego kraju (członkowskiego).

Natomiast derogacja to uchylenie danego przepisu. W kontekście prawa wspólnotowego, derogacja polega na zastępowaniu przepisów krajowych, regulacjami unijnymi. Przepisy krajowe tracą moc na rzecz wspólnotowych.